Γνωρίζουμε τον Αντόνιο Βιβάλντι e-books

Σας παρουσιάζω με πολλή χαρά το δεύτερο e-book για τη γνωριμία με τον Αντόνιο Βιβάλντι και τα κοντσέρτα του για βιολί και ορχήστρα "Οι Τέσσερις Εποχές". Το πρώτο βιβλίο ετοιμάστηκε πριν ένα χρόνο -την περίοδο της καραντίνας- για να καλύψει ανάγκες της διδασκαλίας της μουσικής από απόσταση. 

Γνωρίζουμε τον Αντόνιο Βιβάλντι μέρος 2ο

Στο πρώτο βιβλίο παρουσιάζεται συνοπτικά η ιστορία του Βιβάλντι και της Βενετίας μέσα από πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό (εικόνες και βίντεο). Παρουσιάζονται στοιχεία της εποχής Μπαρόκ κι επιλεγμένες μουσικές του Βιβάλντι. Aσχολούμαστε αναλυτικά με το 1ο  μέρος του κοντσέρτου "Άνοιξη" και προτείνουμε εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την κατανόηση της δομής του, αλλά και για τη δημιουργία μιας μελωδίας για την Άνοιξη από τα παιδιά. 

Γνωρίζουμε τον Αντόνιο Βιβάλντι μέρος 1ο

Στο δεύτερο βιβλίο συνεχίζουμε την παρουσίαση σταθμών στην καριέρα του συνθέτη, παραλληλίζοντας τις διάφορες φάσεις της ζωής του με μία από τις Τέσσερις Εποχές. Η άνοιξή του ήταν τα κοντσέρτα του για βιολί op 3 (1711), με τα οποία προκάλεσε αίσθηση σε όλη την Ευρώπη και συστήθηκε ως επιδραστικός συνθέτης κοντσέρτων. 

Το καλοκαίρι του είναι τα χρόνια μέχρι το 1720. Στα χρόνια αυτά συστήνεται στο κοινό ως συνθέτης ορατορίων και θρησκευτικών έργων, γίνεται συνθέτης και ιμπρεσάριος όπερας και η φήμη του απογειώνεται. Με την ευκαιρία, παρουσιάζονται τα μουσικά είδη της όπερας και του ορατορίου. Την ίδια περίοδο συνθέτει και τις διάσημες σήμερα "Τέσσερις Εποχές". Στο βιβλίο παρουσιάζονται δύο μέρη από το κοντσέρτο "Καλοκαίρι" και δημιουργήθηκαν δραστηριότητες για την εξοικείωση των παιδιών με γνωστά πουλιά και με μουσικά έργα που μιμούνται τις φωνές των πουλιών. 

Το φθινόπωρο μιλούμε για τον τρύγο, με αφορμή το γλέντι των χωρικών που καταλήγει σε... μέθη (1ο μέρος του κοντσέρτου)! Μιλούμε για το θεό του κρασιού, Διόνυσο και τη δημιουργία της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας από τις διονυσιακές τελετές. Η τραγωδία πάλι, ήταν το πρότυπο των διανοούμενων που δημιούργησαν την όπερα! Το φθινόπωρο του συνθέτη ήταν κυρίως η δεκαετία του 1720. Κατά τη διάρκειά της είχε εδραιωθεί η φήμη του ως συνθέτη, είχε παραγγελίες από ισχυρούς της Ευρώπης και τύπωσε πολλά έργα του στο τυπογραφείο του Άμστερνταμ.  

Ο χειμώνας μας δίνει την αφορμή να φτιάξουμε ιστορίες, μελωδίες και ζωγραφιές. Ο χειμώνας του συνθέτη είναι τα τελευταία χρόνια της ζωής του, στα οποία η μουσική του δεν ήταν πια της μόδας, όπως και ο θάνατός του στη Βιέννη. Το βιβλίο τελειώνει με την ιστορία της αναβίωσης της μουσικής του Βιβάλντι. Ο συνθέτης ξεχάστηκε μετά το θάνατό του και αποκαλύφθηκε τον 20ό αιώνα. 

Τα δύο e-books λειτουργούν συμπληρωματικά ως προς το έντυπο βιβλίο μου, το οποίο σχεδιάστηκε για χρήση στο δια ζώσης μάθημα. Παρουσιάζoυν εποπτικά τις ιστορικές πληροφορίες του βιβλίου και περιλαμβάνουν υλικό και δραστηριότητες  κατάλληλες για την εκπαίδευση από απόσταση.

                          

Ελπίζω να τα αγαπήσετε και να μπορέσετε να γνωρίσετε καλύτερα το συνθέτη και την εποχή του! 

Ήχος-Ακοή-Φωνή

Για την Ε΄ και τη ΣΤ΄ Δημοτικού

Το δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου Μουσικής των δύο αυτών τάξεων μιλά για τον ήχο και τη διάδοσή του, για το μηχανισμό της ακοής και για τον τρόπο που παράγεται η φωνή. Θίγονται, επίσης, ζητήματα, όπως οι ιδιότητες του ήχου, το ηχόχρωμα, η ηχώ, ο τρόπος που ακούμε τη φωνή μας, η ηχογράφηση. H συνύπαρξη όλων των παραπάνω θεμάτων σ' ένα κεφάλαιο μπορεί να μπερδέψει τον εκπαιδευτικό και τα παιδιά, γιατί το καθένα από μόνο του αποτελεί έναν ολόκληρο τομέα γνώσης.

Έτσι, αποφάσισα να παρουσιάσω υλικό στο οποίο εξηγούνται επιγραμματικά και με εποπτικό τρόπο αυτά τα θέματα. Το υλικό είναι αρκετό για 2 διδακτικές ώρες. Επιλέγουμε ό,τι θέλουμε από αυτό και ανάλογα με τα ενδιαφέροντα των παιδιών, μπορούμε να επεκταθούμε σε περισσότερες παρουσιάσεις και εφαρμογές.  

1. Πώς λειτουργεί το αυτί: ένα σύντομο βίντεο στα αγγλικά από από τη σελίδα Les Orthophonistes

https://www.facebook.com/BOUNOUA.Sarra.ep.MERDJI

Στο μάθημα επικεντρώνω: α) στη δομή του αυτιού (εξωτερικό-μεσαίο-εσωτερικό τμήμα) και β) στο ότι η μηχανική ενέργεια (ηχητικό κύμα) μετατρέπεται σε ηλεκτρική μέσα στον κοχλία και με ηλεκτρικά σήματα φτάνει στον εγκέφαλο ο οποίος αναγνωρίζει τον ήχο. 

1β. Ένα πιο αναλυτικό βίντεο για το ίδιο θέμα. Μπορούμε να δείξουμε το σύντομο βίντεο στην Ε΄ τάξη και το πιο αναλυτικό στη ΣΤ΄. 

1γ. Στο παρακάτω σύντομο βίντεο βλέπουμε όλη τη διαδρομή του ήχου από την πηγή του ως τον εγκέφαλο του ανθρώπου:  

1δ. Ένα παιχνίδι που δείχνει πώς μεταδίδονται τα ηχητικά κύματα: 

Sound-Waves

2. Ηχώ

Στο βιβλίο της Ε΄ τάξης υπάρχει αναφορά στην ηχώ και προτείνεται ένα κείμενο του Ροντάρι που μιλά για την Ηχώ και τα λάθη της. 

- ένα σύντομο βίντεο που εξηγεί το φαινόμενο:

- ένα πιο αναλυτικό βίντεο: 

Στο παρακάτω βιντεάκι δίνω οδηγίες για το πώς να βάλετε υπότιτλους στα βίντεο του Youtube. Σε πολλά βίντεο μπορούμε να επιλέξουμε μόνο την αυτόματη μετάφραση, οπότε πρέπει να περιμένουμε κάποια λάθη και να είμαστε έτοιμοι τα διορθώσουμε την ώρα του μαθήματος.

Οδηγίες για υπότιτλους

3. Φωνή, εφαρμογές για μεγαλύτερα παιδιά. 

Μπορούμε να δείξουμε το υλικό της προηγούμενης ανάρτησης

Τα παιχνίδια της Φωνής

Επιπλέον μπορούμε να προσθέσουμε 

- την εφαρμογή Ιncredibox  για το beatbox που ενθουσιάζει τα παιδιά

- βίντεο του μουσικού Νίκου Δημηνάκη που συνδυάζει beatbox με πνευστά όργανα! 

- την εφαρμογή Online Voice Recorder 

με την οποία μπορούν να ηχογραφήσουν τα παιδιά τη φωνή τους, όπως τους ζητά το βιβλίο μουσικής της ΣΤ΄ τάξης και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 

Αφού ακούσουν τη φωνή τους ηχογραφημένη, συμπληρώνουν τις ερωτήσεις στο τετράδιο εργασιών (ΣΤ΄ τάξη). Μιλάμε για το πώς ακούμε τη δική μας φωνή και πόσο διαφέρει από το πώς την ακούν οι άλλοι.

4. Ο Ήχος και οι ιδιότητές του

Ας δούμε ένα πολύ ωραίο βιβλίο με πληροφορίες για τον ήχο, τα χαρακτηριστικά του και την ψηφιακή επεξεργασία του ήχου από τον συνάδελφο Σταύρο Κατηρτζόγλου: 

Μουσική Τεχνολογία

Στο κεφάλαιο 1 του βιβλίου υπάρχουν πληροφορίες, εικόνες και παραδείγματα για τις ιδιότητες του ήχου, τις οποίες μπορούμε να δούμε και ν' ακούσουμε. 

Στο κεφάλαιο 3 του βιβλίου υπάρχουν πληροφορίες για τη δωρεάν εφαρμογή Audacity την οποία μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι εκπαιδευτικοί, αλλά και τα παιδιά για να εισάγουν και να επεξεργαστούν ήχους.

- Δειγματοληψία ήχου : εφαρμογή από το Φωτόδεντρο. Βλέπω το ηχητικό κύμα μιας ηχογράφησης. Είτε ηχογραφώ κάποιον ήχο είτε επιλέγω από τους έτοιμους ήχους της εφαρμογής.  

Για να ηχογραφήσουμε τη φωνή μας και να την επεξεργαστούμε ψηφιακά όπως μας ζητά το 2ο κεφάλαιο του βιβλίου μουσικής της ΣΤ΄ Δημοτικού μπορούμε: 

1. Να ηχογραφήσουμε τη φωνή μας 

α) με κάποιο πρόγραμμα σε υπολογιστή στον οποίο έχουμε συνδέσει μικρόφωνο (όπως την εφαρμογή Online Voice Recorder, το Audacity) ή 

β) με το κινητό μας.

2. Να δούμε το ηχητικό κύμα της φωνής μας 

α) στην εφαρμογή του Φωτόδεντρου ή 

β) στο Audacity. 

3. Εάν η εφαρμογή μας ζητάει κάποιο τύπο αρχείου ήχου διαφορετικό από αυτό που έχουμε, μπορούμε να μετατρέψουμε το ηχητικό μας αρχείο σε άλλη μορφή με την εφαρμογή Online Audio Converter

https://online-audio-converter.com/ 

5. Κουίζ από την Κλεονίκη Χρυσανθακοπούλου για ν' ανακεφαλαιώσουμε τις γνώσεις μας: 

https://quizizz.com/admin/quiz/5fb10945d9aa54001beffbf7/%CE%BF-%CE%AE%CF%87%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B9-%CE%B5%CE%BC%CE%B5%CE%AF%CF%82

Τα παιχνίδια της φωνής

Βιβλίο Μουσικής Γ΄& Δ΄ Δημοτικού, 

κεφάλαιο 4

Ψηφιακό υλικό που μπορούμε να προβάλουμε στην τάξη για να ζωντανέψουμε το συγκεκριμένο κεφάλαιο για την ανθρώπινη φωνή. Για να δούμε πλήρως αυτό το υλικό χρειάζονται τουλάχιστον δύο διδακτικές ώρες. 

1. Πώς παράγεται η ανθρώπινη φωνή

από τη σελίδα: Les Orthophonistes

https://www.facebook.com/BOUNOUA.Sarra.ep.MERDJI

2. Ένα υπέροχο ψηφιακό βιβλίο για τη φωνή από τη συνάδελφο Πηνελόπη Πανταζή. 

Πολύ ωραίο στήσιμο και μουσικά παραδείγματα που ενθουσίασαν τους μαθητές μου!

https://read.bookcreator.com/DsDoktXFJWOjfWCco1k6QUykgHu2/OBt74LVERkaRdfhMhemhZw?fbclid=IwAR1TISzrNN7H5fJmAA3XGZl7toS-DoY9t-6KarTBd6Vy8K3atgGYdGgFVBg

3. Ένα διασκεδαστικό παιχνίδι της Google με τις φωνές της χορωδίας. 

Blob Opera 

4. Χορωδία-Μαέστρος

Εφόσον μιλάμε στο κεφάλαιο αυτό για χορωδία, ας δούμε και το ρόλο του μαέστρου. Το παρακάτω βίντεο, στο οποίο διευθύνει η εξαιρετική μαέστρος Σοφία Γιολδάση,εστιάζει στις κινήσεις της. Έτσι, μπορούμε να παρατηρήσουμε πώς η μαέστρος με το ένα χέρι κρατάει το ρυθμό και με το άλλο δείχνει στη χορωδία τον τρόπο τραγουδιού. Μπορούμε να δούμε πώς διευθύνει το σιγά και το δυνατά, πώς κλείνει το κομμάτι και άλλες λεπτομέρειες. (3rd Turkish Choral Conductors Academy, 2017, "Ήμουν ξένοιαστο πουλί"). 

 

Καλή απόλαυση!

ΚΥΡΙΑ ΧΙΟΝΑΤΗ_στερεότυπα φύλου μέσα στην οικογένεια

Η ιστορία της Χιονάτης από τη Λιλιπούπολη: μια αφορμή για να μιλήσουμε για στερεότυπα φύλου μέσα στην οικογένεια. 

Η Χιονάτη μετά το γάμο της με τον πρίγκιπα δεν ζει καλά όπως φανταζόμασταν στο τέλος του παραμυθιού. Η ιστορία μας ξεκινάει απρόοπτα μ' ένα ποιμενικό τραγούδι 

Σαράντα Γιδοπρόβατα

και συνεχίζει μ' έναν απρόσμενο... καυγά! Τι συμβαίνει; Ακούστε όλη την ιστορία:

ΤΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΝΑΤΗΣ

Ακούστε το τραγούδι όπου η Χιονάτη περιγράφει τις δουλειές που έκανε όταν ζούσε με τον πρίγκιπα. Την ώρα που ακούμε, κάνουμε τις δουλειές που αναφέρει η Χιονάτη!  

Στο 5'.32'' σταματάμε και κάνουμε ερωτήσεις: 

- Γιατί μάλωσαν ο πρίγκιπας και η Χιονάτη;

- Γιατί έφυγε ο πρίγκιπας;

- Αγαπάει τον πρίγκιπα η Χιονάτη;

- Πώς το καταλαβαίνουμε; 

 Συζητάμε αν έχουμε δει τέτοιες συμπεριφορές ανάμεσα σε ζευγάρια στη δική μας καθημερινότητα. Τα παιδιά έχουν να πουν πολλά! 

ΔΡΑΣΗ 1: "Γιατί μάλωσαν ο πρίγκιπας και η Χιονάτη"; 

Συζητάμε την ερώτηση και ακούμε τις απαντήσεις των παιδιών.

Σηκώνονται ζευγάρια (ένα αγόρι κι ένα κορίτσι). Το αγόρι είναι ο πρίγκιπας, το κορίτσι η Χιονάτη. Θα σχηματίσουν μια "παγωμένη εικόνα" που απαντά στην ερώτηση (πχ η Χιονάτη καθαρίζει τα τζάμια, ενώ ο πρίγκιπας καθισμένος παίζει playstation / η Χιονάτη σκουπίζει, ενώ ο πρίγκιπας βλέπει τηλεόραση / η Χιονάτη σφουγγαρίζει και ο πρίγκιπας διαβάζει εφημερίδα κ.α.). Στην ιστορία μας δίνονται περισσότερες πληροφορίες για το τι κάνει η Χιονάτη και σχεδόν καθόλου για τον πρίγκιπα, οπότε τα αγόρια θα αυτοσχεδιάσουν. 

Ένας δημοσιογράφος περνά μπροστά από το κάθε ζευγάρι κρατώντας ένα μικρόφωνο. Κάθε φορά που σταματάει μπροστά σ' ένα ζευγάρι, αυτό "ζωντανεύει": κινείται και μιλάει. Η ευκολία με την οποία βρίσκουν τους ρόλους τους τα παιδιά και οι σπαρταριστοί διάλογοι δείχνουν ότι το θέμα είναι πολύ οικείο!  

Συνεχίζουμε την ακρόαση της ιστορίας. Αφού τελειώσει, περνάμε στην επόμενη δράση. 

ΔΡΑΣΗ 2: "Πώς θα μπορούσε το ζευγάρι να μείνει αγαπημένο;" 

Συζητάμε την ερώτηση και ακούμε τις απαντήσεις των παιδιών. Επισημαίνουμε σημεία της ιστορίας που δείχνουν ότι η Χιονάτη και ο πρίγκιπας φαίνεται ν' αγαπούν ο ένας τον άλλον.

Σηκώνονται τα ίδια ζευγάρια  και σχηματίζουν μια "παγωμένη εικόνα" που απαντά στην ερώτηση. Τώρα αυτοσχεδιάζουν αγόρια και κορίτσια μαζί.

Ο δημοσιογράφος περνά και πάλι μπροστά από το κάθε ζευγάρι κρατώντας ένα μικρόφωνο. Κάθε φορά που σταματάει μπροστά σ' ένα ζευγάρι, αυτό "ζωντανεύει": κινείται και μιλάει. Εδώ θα δούμε διάφορες αντιδράσεις: Τα αγόρια προσπαθούν να βοηθήσουν τα κορίτσια. Συχνά κάνουν χιούμορ και προσπαθούν να δημιουργήσουν ευχάριστη ατμόσφαιρα. Τα κορίτσια, άλλες φορές το δέχονται και άλλες γκρινιάζουν! Έχει τύχει κάποιες φορές το κορίτσι να τα βάλει με το αγόρι την ώρα που κάνει δουλειές, γιατί δεν κάνει κάτι καλά ή ακόμα και ν' αρνηθεί τη βοήθειά του και να συνεχίζει τον καυγά. Άλλα παιδιά αντιδρούν με χιούμορ και προσπαθούν να δημιουργήσουν κεφάτη ατμόσφαιρα την ώρα που κάνουν τις δουλειές του σπιτιού.

Με όλα τα παραπάνω αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε κατά πόσο τα παιδιά είναι εξοικειωμένα με τους διαχωρισμούς των φύλων στην καθημερινή τους ζωή, βλέποντας τους γονείς τους ή άλλους συγγενείς και φίλους της οικογένειας. Μπορούμε να μάθουμε πολλά για νοοτροπίες που συναντούν, ενώ προσπαθούμε να περάσουμε την αντίληψη ότι και δύο φύλα θα πρέπει να συνεργάζονται στην κοινή τους ζωή, ώστε να είναι πιο αγαπημένα. 

Στο συγκεκριμένο παραμύθι οι καταστάσεις είναι ακραίες: η Χιονάτη κάνει όλες όσες θεωρούνται "γυναικείες" δουλειές στο σπίτι, αλλά και όλες όσες θεωρούνται "αντρικές" (βόσκει, κουρεύει και αρμέγει τα πρόβατα), ενώ ο πρίγκιπας δεν κάνει απολύτως τίποτε. Η ακραία αυτή κατάσταση οδηγεί στις κωμικές συγκρούσεις και στο τελικό καυγά όπου ο πρίγκιπας φεύγει για να γλυτώσει τα κατσαρολικά που εκτοξεύει η αγανακτισμένη σύζυγός του! Το κωμικό στοιχείο της ιστορίας βοηθά να θίξουμε ανώδυνα καθιερωμένες αντιλήψεις και συμπεριφορές που αφορούν στα δύο φύλα μέσα στις οικογένειες. 

Δείτε μια παρουσίαση του θέματος με υλικό από μια δράση στο Δημοτικό Σχολείο Αγ. Παρασκευής Θεσσαλονίκης το 2015.

Ο Βασιλιάς των Ζώων

Βάζουμε τραγούδια σ' ένα παραμύθι. 

O Βασιλιάς των Ζώων είναι ένα παραμύθι του Λαφονταίν, το οποίο υπάρχει στο βιβλίο Μουσικής της Γ΄ και Δ΄ Δημοτικού.

    Η Δέσποινα Μπογδάνη-Σουγιούλ, μία από τις συγγραφείς του βιβλίου Μουσικής διασκεύασε το παραμύθι κι έφτιαξε ένα τραγούδι πάνω στη μουσική ενός πολωνέζικου χορού. 

    Διαβάζοντας το παραμύθι στα παιδιά, σκέφτηκα να βάλω μουσική και τραγούδια σε περισσότερα σημεία του. 

    Τη σχολική χρονιά 2015-16 δουλέψαμε με τους μαθητές της Δ΄ τάξης του 10ου Δημοτικού Σχολείου Καλαμαριάς πάνω στα δύο πρώτα τραγούδια του βιβλίου.

    Διάλεξα τη μουσική από το "Χάρτινο το Φεγγαράκι" του Χατζιδάκι για το σημείο όπου το λιοντάρι νιώθει άσχημα επειδή είναι μόνο του και τη μουσική από το "Vanita di Vanita" του Angelo Branduardi για το σημείο όπου το λιοντάρι κάνει πρόταση στην αλεπού να μείνει μαζί του. 

    Τα παιδιά είπαν ιδέες για τους στίχους, εγώ τις ένωσα και... έτοιμα τα δύο τραγούδια!

    Την περσινή σχολική χρονιά (2019-20) δοκίμασα με το Δ2 τμήμα του 25ου Δημοτικού Σχολείου Θεσσαλονίκης να φτιάξουμε ένα τραγούδι για το τέλος πάνω σ' ένα rap background. 

    Τροποποίησα το τέλος που έλεγε ότι η αλεπού καθάριζε τη σπηλιά του λιονταριού για να μην το αποφεύγουν τα άλλα ζώα. Είπα στα παιδιά ότι του έμαθε να καθαρίζει τη σπηλιά του και όποτε το δραματοποιούσαμε, στο τέλος τα δυο παιδιά (λιοντάρι και αλεπού) καθάριζαν μαζί τη σπηλιά. 

    Τα παιδιά χρησιμοποίησαν και επέκτειναν αυτήν την ιδέα με πολύ ωραίο τρόπο και το αποτέλεσμα είναι το τελευταίο τραγούδι! Εκτός από την ιδέα της ισότητας των φύλων, περιέλαβαν και στοιχεία που είναι απαραίτητα για την κοινωνικοποίηση κάποιου και για να δημιουργήσει φιλικές σχέσεις με τους άλλους.  

    Ίσως να συνεχίσω με μουσική επένδυση και τραγούδια σε περισσότερες σκηνές του παραμυθιού, αλλά αυτή η στιγμή, νομίζω, πως είναι κατάλληλη για να το παρουσιάσω. 

    Ό,τι νέο προστεθεί, θα μπορείτε να το βλέπετε πατώντας το link του βιβλίου. Το αγαπημένο χαρακτηριστικό της εφαρμογής Book Creator είναι ότι μπορούμε πάντα να κάνουμε αλλαγές στα βιβλία μας!

Καλή ανάγνωση-ακρόαση! 

Μπείτε στο εικονικό δωμάτιο του λιονταριού για να δείτε τα παιχνίδια που έχω φτιάξει, τα βίντεο και το τραγούδι για το λιοντάρι. 

Μπορείτε να δείτε όλο το υλικό με τους μαθητές σας ανεξάρτητα από το παραμύθι!

ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟ... ΧΑΡΤΙ!

Πώς να παίξουμε μουσική με υλικά που είναι διαθέσιμα σε όλους μας; Μα... με χαρτί κάθε είδους! Σκληρά χαρτιά, μαλακά χαρτιά, βιβλία, τετράδια, μπλοκ! Χωρίς προετοιμασία και κουβάλημα, έχουμε στο μάθημα μια ολόκληρη χαρτο-ορχήστρα! Ας δούμε μερικές ιδέες για να παίξουμε μουσική με χαρτί! Οι ιδέες αυτές μπορούν να εφαρμοστούν σε  μικρά και σε μεγάλα παιδιά. 

1. Διερεύνηση: αφήνουμε τα παιδιά να δοκιμάσουν για 2 λεπτά διάφορους ήχους από χαρτί. 

(συνήθως ξεκινούν παίζοντας όσο πιο δυνατά και γρήγορα μπορούν. Μέσα στα 2 λεπτά, όμως, κάποια στιγμή κουράζονται, πέφτει η ένταση και διακρίνονται περισσότεροι ήχοι.)

2. Ακούμε τους ήχους και συζητάμε με τα παιδιά. Προτείνουμε και άλλους τρόπους παραγωγής ήχου, διαφορετικές εντάσεις, ταχύτητες κλπ.

3. Αυτοσχεδιασμός: Ζητάμε από τα παιδιά να διαλέξουν 3 από τους ήχους που δοκίμασαν. Ζητούμε να παίξουν έναν από αυτούς κάθε 1 λεπτό. Εμείς μετράμε το χρόνο (3 λεπτά συνολικά) και μπορούμε να δίνουμε ένα σήμα στο τέλος κάθε λεπτού (πχ. αναβοσβήνουμε τα φώτα ή δείχνουμε με τα δάχτυλα τους αριθμούς 1-3).  

- Λέμε στα παιδιά ότι δεν χρειάζεται να παίζουν τον ήχο τους συνεχώς στη διάρκεια του 1 λεπτού. Μπορούν να σταματάνε όποτε θέλουν και ν' ακούνε τους ήχους των άλλων παιδιών. 

- Αν θέλουμε να υπάρχει περισσότερη συγκέντρωση, μπορούμε να προτείνουμε να παίζει κάθε παιδί τον ήχο του όταν δεν παίζει κανείς άλλος. Για να γίνει αυτό, θα συμφωνήσουμε ότι δεν θα παίζουμε για πολλή ώρα, ώστε να προλάβουν να παίξουν όλοι. Θα υπάρχουν στιγμές που περισσότερα από ένα παιδιά θα παίξουν ταυτόχρονα, αλλά θα αποφύγουμε τον συνεχή θόρυβο που θα σκεπάσει όλους τους απαλούς ήχους. 

Ηχογραφούμε το αποτέλεσμα και το ακούμε. 

Στο βιβλίο μουσικής της Α΄ τάξης υπάρχει η παρακάτω ηχοϊστορία για το μικρό χαρτάκι που ήθελε να μάθει τι θα γίνει όταν μεγαλώσει.  Δείτε την στο παρακάτω ψηφιακό βιβλίο:

 Συναυλία από...χαρτί!

Στο τέλος της ιστορίας προτείνω κάποιες δραστηριότητες:

1) κάθε παιδί λέει τι άλλο θα μπορούσε να γίνει το μικρό χαρτάκι

2) παίζουμε μουσικούς διαλόγους με χαρτί: συζητούν μεταξύ τους δύο διαφορετικά χαρτιά για 1' (30'' το καθένα)

3) παίζουμε ένα απόσπασμα από το μουσικό έργο "With Paper" του συνθέτη James Saunders. Έχω επιλέξει κάποιες σελίδες από το έργο οι οποίες είναι εύκολες για παιδιά Α΄ και Β΄ Δημοτικού. 

Ασφαλέστερη (ως προς covid) εναλλακτική : Αν δεν θέλουμε να μοιράσουμε τις σελίδες στα παιδιά, μπορούμε να δείξουμε στον πίνακα τις κινήσεις που θα επιλέξουμε (σημειώνουμε τελείες, τραβάμε γραμμές, σκιάζουμε ένα σχήμα κλπ). Ζητάμε από τα παιδιά να τις κάνουν στα τετράδιά τους. 

👉 Μπορούμε να ζητήσουμε να κάνουν όλοι τις ίδιες κινήσεις (κι έτσι ν' ακούσουμε τον ήχο της κάθε κίνησης)

👉μετά μπορεί να κάνει το κάθε παιδί τις κινήσεις με όποια σειρά θέλει (εδώ συνήθως χάνονται οι κινήσεις που παράγουν πιο απαλό ήχο και ακούγονται όσες παράγουν πιο δυνατό ήχο, αλλά είναι κάτι που δεν το απαγορεύει ο συνθέτης).  

Το έργο "With Paper" είναι ιδανικό να παιχτεί από μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες. Σε μεγαλύτερες ηλικίες μπορούμε να ζητήσουμε να διαβάσουν την παρτιτούρα στο σπίτι τους και να εκτυπώσουν όσες σελίδες θέλουν να παίξουν στη συνάντηση της ομάδας. 

Συνθέσεις, όπως το "With Paper" έχουν το πλεονέκτημα ότι δίνουν ένα πλαίσιο και αφήνουν (περισσότερη ή λιγότερη) ελευθερία στον εκτελεστή να διαμορφώσει το έργο. Έτσι ενισχύουν τη δημιουργικότητα και την αυτενέργειά του. Ενισχύουν επίσης τους δεσμούς της ομάδας, όταν τα μέλη της πρέπει να αποφασίσουν από κοινού για τον τρόπο εκτέλεσης του έργου. Στο συγκεκριμένο έργο ο συνθέτης δεν δείχνει να ζητά οι εκτελεστές να επηρεάζονται ο ένας από τον άλλον την ώρα που παίζουν.

http://www.james-saunders.com/category/news/

Εδώ θα βρείτε την παρτιτούρα του έργου. Δίπλα στις αγγλικές οδηγίες, πρόσθεσα μια μετάφρασή τους στα ελληνικά. για να καταλαβαίνουν οι μαθητές τις οδηγίες ευκολότερα. 

Μπορείτε ν' ακούσετε μερικές εκτελέσεις του έργου για να πάρετε ιδέες:

http://www.james-saunders.com/2013/05/30/with-paper/

https://www.youtube.com/watch?v=zrP_tFDFkgE

https://archive.org/details/SaundersWithPaper

Μάθημα μουσικής στις μέρες του social distancing!

Σε λίγο ξεκινούν τα μαθήματα μουσικής για όλες τις ηλικίες, από βρέφη μέχρι ενήλικες. Καλούμαστε να προσφέρουμε μουσική έχοντας συνέχεια στο μυαλό μας ότι δεν πρέπει να υπάρχουν κοντινές επαφές και ανταλλαγές ανάμεσα στα μέλη μιας ομάδας. Ακριβώς το αντίθετο δηλαδή από αυτό που προσπαθούσαμε τόσα χρόνια.

Πρέπει να παίξουμε παιχνίδια χωρίς σωματική επαφή, να χορέψουμε χωρίς σωματική επαφή με τους άλλους, να μη μοιραζόμαστε τα μουσικά όργανα, να αποφεύγουμε το τραγούδι ή να τραγουδάμε με μάσκα και αποστάσεις! Πολλά απ' όσα κάναμε μέχρι τώρα δεν φαίνονται τόσο ασφαλή!

Πώς μπορούμε ν' απολαύσουμε τη μουσική με 'ασφάλεια' κι εμπιστοσύνη; 

Ας δούμε κατ' αρχήν τι μπορούμε ακόμα να κάνουμε χωρίς εμπόδια: 

Μουσική Ακρόαση φυσικά! Ας ακούσουμε μουσικά έργα και ας ανακαλύψουμε τη δομή τους, τα μουσικά όργανα που παίζουν, τους μουσικούς πολιτισμούς που τα δημιούργησαν. Παίρνοντας πχ ένα έργο όπως "Οι Τέσσερις Εποχές" του Βιβάλντι, μπορούμε: 

- με τους Χάρτες Ακρόασης ν' ανακαλύψουμε μουσικές φόρμες (ριτορνέλλο, διμερής φόρμα), να αναγνωρίσουμε μελωδικές ιδέες που επαναλαμβάνονται. 

- να διακρίνουμε διαφορετικά tempi, 

- ν' ακούσουμε τα μουσικά όργανα που παίζουν,  

- να μιλήσουμε για το πώς η μουσική περιγράφει εικόνες, 

- να φτιάξουμε δική μας μουσική με αυτοσχέδια όργανα και αντικείμενα  για να περιγράψουμε εικόνες,

- να φτιάξουμε ιστορίες εμπνευσμένες από τη μουσική και να τις παρουσιάσουμε, 

- να ζωγραφίσουμε τις δικές μας εικόνες, και να παρουσιάσουμε τις ζωγραφιές μέσα από ένα βίντεο. 

- να μιλήσουμε για τον συνθέτη και την εποχή του. 

- να παίξουμε παζλ. 

- να κάνουμε ατομικές χορογραφίες, στο χώρο γύρω από το θρανίο μας.

Μπορούμε να ανακαλύψουμε περισσότερα για τον συνθέτη και την εποχή του μέσα από τα περιεχόμενα του παρακάτω e-book: να δούμε βίντεο και εικόνες, να παίξουμε παιχνίδια και να κάνουμε δραστηριότητες χρησιμοποιώντας εικονικά μουσικά όργανα! 

https://read.bookcreator.com/lUQ8X6zBxsUM90tRc34B9QoWwal2/2KebcyMgRpm-x0m4ff7APg

Μπορούμε ν' αναρτήσουμε στο διαδίκτυο εργασίες των παιδιών έτσι ώστε να τις ευχαριστηθούν τα ίδια, οι συμμαθητές τους και οι γονείς τους, μια που δεν θα είναι δυνατό να οργανώσουμε συναυλίες για να παρουσιάσουμε τη δουλειά μας!

https://www.thinglink.com/scene/1321744596014727170

Καλή μας χρονιά και θα τα λέμε με περισσότερες Covid safe ιδέες!